Làng nghề dệt chiếu Hàm Tân (Trà Vinh): Gìn giữ nét đẹp truyền thống chiếu hoa

Nghề dệt chiếu tại xã Hàm Tân huyện Trà Cú tỉnh Trà Vinh được hình thành và phát triển gần 100 năm. Tháng 12 năm 2014 làng nghề được Uỷ ban nhân dân tỉnh Trà Vinh công nhận làng nghề dệt chiếu truyền thống.


Có thể nói, làng nghề dệt chiếu Hàm Tân là một thương hiệu chiếu uy tín trên thị trường các tỉnh với mẫu mã phong phú và đa dạng như: Chiếu trắng, chiếu màu, chiếu in hoa, in chữ... Chiếu hoa được biết đến là sản phẩm nổi bật nhất của làng nghề nơi đây và có mặt ở hầu hết các tỉnh trong vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Để làm ra một đôi chiếu hoa bền và đẹp, trước tiên phải chọn nguyên liệu là cây lát cho thật già, sau đó chọn lựa chiều dài của lát để phù hợp với khổ chiếu cần dệt. Lát được phân cỡ xong, rửa sạch; sau đó sẽ tiến hành vót lát bằng lưỡi dao thật sắc và nhỏ, công việc này đòi hỏi có nhiều thành viên trong gia đình tham gia mới đảm bảo được một lượng lát lớn đủ dệt trong nhiều ngày. Mỗi cọng lát sau khi vót và phơi khô, có kích cỡ to bằng khoảng chân nhan. Giai đoạn sử dụng màu để luộc những cọng lát phải đảm bảo được độ nóng của nước màu, lửa quá to hay quá nhỏ sẽ dễ làm cho lát bị chín nhừ hay không thấm màu.

Hiện nay, làng nghề dệt chiếu Hàm Tân có khoảng 400 hộ sản xuất.

Chiếu hoa được thể hiện qua 5 màu chủ đạo gồm: Trắng, xanh, đỏ, vàng và tím. Các hoa văn thường được các nghệ nhân sáng tạo, đổi mới sao cho phù hợp với thị yếu của khách hàng hoặc do thương lái tới trực tiếp đặt hàng. Dệt chiếu hoa 2 mặt khá kén người làm, hiện tại làng nghề dệt chiếu Hàm Tân chỉ còn khoảng vài nghệ nhân làm chiếu hoa 2 mặt. Để làm ra được chiếu hoa 2 mặt, người nghệ nhân phải mất nhiều thời gian, miệt mài từ khâu chọn lát, vót và xử lý màu...

Dệt chiếu hoa còn rất ít trong các gia đình làm nghề dệt chiếu truyền thống ở Hàm Tân, nguyên nhân do dệt chiếu hoa đòi hỏi sự công phu hơn dệt chiếu trắng. Tuổi thọ của chiếu hoa từ 04-05 năm sử dụng, nhưng vẫn đảm bảo chiếu không bị đổ lông, phai màu và giòn gãy. Làm ra chiếu hoa phải mất nhiều thời gian và đòi hỏi công phu thế nhưng giá thành bán ra không cao, chính vì vậy không thu hút được người lao động tham gia sản xuất. Mặt khác việc dệt chiếu hoa chỉ tập trung vào thời điểm cuối năm hoặc các dịp Tết cổ truyền của bà con người Kinh và Khmer.

Hiện nay, làng nghề dệt chiếu Hàm Tân có khoảng 400 hộ duy trì, phát triển làng nghề chiếu truyền thống, góp phần giải quyết việc làm cho hơn 1.500 lao động ở các khâu: Trồng lát, sơ chế nguyên liệu lát, dệt và tiêu thụ. Trung bình, mỗi năm làng nghề dệt chiếu Hàm Tân cung cấp ra thị trường khoảng 150.000 đôi chiếu. Tiêu thụ rộng khắp tại các thị trường khun vực đồng bằng sông Cửu Long.

Làng nghề dệt chiếu Hàm Tân hối hả với nhịp sống làng nghề. Khoảng 2 tháng trước dịp tết nguyên đán làng nghề càng trở nên nhộn nhịp hơn để đủ hàng giao cho khách đặt trong dịp tết.

Ngày nay, làng nghề dệt chiếu Hàm Tân đang dần chuyển mình theo phương thức và công nghệ mới, từng bước được khép kín. Sợi nylon, phẩm màu công nghiệp đã thay thế dây bố, dây tra, nước dang, nước nghệ. Thời gian làm ra sản phẩm cũng được thu ngắn lại, giúp người làm nghề tiết kiệm được chi phí, công sức và thời gian. Sản phẩm làm ra năng suất hơn và đáp ứng kịp thời nhu cầu của người tiêu dùng trong nước.

Bài và ảnh: Ngô Hằng


Tin liên quan
Lễ hội Nguyên tiêu

Đua ghe Ngo ở Trà Vinh thu hút đông đảo người xem

Lễ hội Ok Om Bok

Vu lan thắng hội

THÔNG BÁO - VĂN BẢN MỚI
| TRÀ VINH TÌNH ĐẤT, TÌNH NGƯỜI
| DU LỊCH TRÀ VINH
THÔNG TIN CẦN BIẾT
LIÊN KẾT NHANH
THƯ VIỆN VIDEO
Hôm nay:
346
Hôm qua:
777
Trong tuần:
1,123
Tất cả:
267,211

;